graanmaalderij en handel in bloem.
Kazandmolen, Metskens molen.
• 1773 : oprichting oliewindmolen door Jacob Emmanuel Matthys. • 1785 : aankoop door Hilarius Demets. • 1810 : de windmolen en het molenhuis branden uit. • 1813 : verbouwing tot stenen tarwemolen en olieslagerij door Hilarius Demets. • 1928 : aankoop van de windmolen door de “Eigen Heerd” en verhuring aan Michel Joye. • 1941 : Michel Joye koopt de windmolen over van “Eigen Heerd”. • 1944 : erkenning “Wettelijk beschermd erfgoed”. • 1954 : de windmolen brandt terug uit. • 1954-1957 : restauratie van de windmolen en start van een mechanische maalderij. • 1957 : overname door zoon Wilmar. • 1982-1983 : nieuwe restauratie van de windmolen. • 2003 : overname door vader en zoon Sanders. • 2006 : laatste restauratie van de windmolen. • 2012 : renovatie van de mechanische bloemmolen. • 2026 : nieuwe winkel en nieuwe lay-out van de site.
‘Een molen die de wind van voren heeft’.
Op 3 mei 1773 krijgt brouwer Jacob Emmanuel Matthys van de Oostenrijkse keizerin Maria-Theresia toestemming om een houten oliewindmolen te bouwen. Deze oliemolen, ook wel een oliestampkot genoemd, krijgt de naam Kazandmolen, vermoedelijk verwijzend naar het gebied ‘’t Caeslant’ waar de molen zich bevindt. In 1785 wordt het molenhuis verkocht aan Hilarius Demets die de molen meer dan een halve eeuw uitbaat en hem de naam ‘Metskensmolen’ geeft.
In 1810 branden zowel de molen als het molenhuis volledig af. Drie jaar later bouwt Hilarius de molen opnieuw op als stenen tarwemolen en olieslagerij. De huidige bakstenen constructie dateert uit deze periode.
Doorheen de negentiende eeuw kent de molen verschillende eigenaars en aanpassingen. Zo laat Henri Dumoulin, die de molen in 1869 aankoopt, een hoge schoorsteen bouwen en een stoommachine installeren. Als de molen in 1876 opnieuw wordt verkocht, worden deze toevoegingen verwijderd.
Vanaf 1905 gebeurt de uitbating door de familie Joye.
Op 7 november 1928 wordt de molen aangekocht door de Rumbeekse bouwmaatschappij ‘Eigen Heerd’ die hem zo wil behoeden voor de sloop. Na herstellingen wordt hij verhuurd aan Michel Joye, de jongste zoon van de toenmalige pachter. Michel bouwt naast de windmolen een mechanische maalderij, eerst aangedreven door een armgasmotor en later door een dieselmotor. Hierdoor verliest de windmolen geleidelijk zijn economische functie en komt in 1936 uiteindelijk stil te liggen.
In 1941 kan Michel Joye de molen van ‘Eigen Heerd’ kopen op voorwaarde dat hij hem opnieuw operationeel maakt. Dankzij enkele mechanische aanpassingen krijgt hij de molen opnieuw draaiende. Op 4 april 1942 wordt de windmolen beschermd als monument en in 1944 volgt de erkenning als wettelijk beschermd erfgoed.
Op 16 november 1954 slaat het noodlot opnieuw toe en brandt de molen volledig uit. Tussen 1956 en 1957 wordt hij heropgebouwd waarbij verschillende onderdelen van andere gesloopte molens gebruikt worden.
De mechanische maalderij wordt verdergezet onder de naam Molens Joye N.V.
In 1957 neemt de 17-jarige Wilmar Joye (1939-2020), na het plotse overlijden van zijn vader Michel, het bedrijf over. Door de jaren heen krijgt de windmolen sterk te lijden onder luchtvervuiling en weersinvloeden, waardoor restauratie noodzakelijk is. De firma Peel uit Gistel voert grote werken uit in 1982-1983 en opnieuw vanaf 2006. Deze laatste restauratie gebeurt nadat Stefaan Sanders en zijn echtgenote Stefanie Van de Putte Molens Joye hebben overgenomen In 2003 stapt ook zoon Louis in het bedrijf.
In 2012 wordt de mechanische bloemmolen, die gebruikt werd voor de productie van witte bloem volledig vernieuwd en uitgebreid.
Begin 2026 wordt de woning van de familie Joye gesloopt en vervangen door een nieuwbouw met winkel, labo, refter en sanitair. Het bedrijf verwerkt tegenwoordig jaarlijks ca. 20.000 ton graan en levert bloem- en graanproducten aan bakkers, producenten van wafels en pannenkoeken, horeca en particulieren.
Het malen en verpakken gebeurt in een moderne fabriek. De oude windmolen is nu een belangrijk stuk industrieel en historisch erfgoed en het uithangbord van de firma Molens Joye.